โครงการเสริมสร้างจิตสำนึกเพื่อการจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง | WWF

โครงการเสริมสร้างจิตสำนึกเพื่อการจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง



โครงการเสริมสร้างจิตสำนึกเพื่อการจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง จังหวัดบึงกาฬ (พ.ศ.2551-2554)

     บึงโขงหลงเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระหว่างประเทศลำดับที่ 1,098 ของโลก มีพื้นที่ 13,800 ไร่ ตั้งอยู่พื้นที่อำเภอบึงโขงหลงและอำเภอเซกา จังหวัดบึงกาฬ ตอนใต้ของบึงมีห้วยน้ำเมาที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำสงครามซึ่งไหลหลงสู่แม่น้ำโขง มีความหลากหลายทางชีวภาพค่อนข้างสูง จากการศึกษาพบพืชน้ำอย่างน้อย 75 ชนิด ชนิดพันธุ์พืชบก 256 ชนิด พันธุ์ปลา 64 ชนิด นก 27 ชนิด อย่างไรก็ตามสถานการณ์ปัจจุบันพบว่าบึงโขงหลงได้รับผลกระทบและภัยคุกคามซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศในพื้นที่ อาทิเช่น การทำการประมงที่เกินขนาดและไม่ยั่งยืน น้ำเสียจากแหล่งชุมชน ตลอดจนสารเคมีปนเปื้อนจากพื้นที่เกษตรที่อยู่โดยรอบ ฯลฯ

     ด้วยเหตุนี้ WWF ประเทศไทยจึงได้ดำเนินโครงการเสริมสร้างจิตสำนึกเพื่อการจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก evian และ DANONE โดยมีเป้าหมายในการสนับสนุนชุมชนท้องถิ่นและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการบริหารจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำเพื่อให้เกิดการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนในระยะยาว
 
	© WWF-Thailand
แผนที่ดำเนินโครงการ
© WWF-Thailand

วัตถุประสงค์

  1. เพื่อเสริมสร้างความตระหนักและสร้างความเข้าใจที่ถึงคุณค่าและความสำคัญของพื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง (CEPA)
  2. เพื่อลดผลกระทบที่เกิดขึ้นจากกิจกรรมการใช้ประโยชน์ ตลอดจนทางเลือกอื่นที่ช่วยเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของชุมชน
  3. เพื่อพัฒนาการกำกับดูแลและจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำ เพื่อใช้วางแผนบริหารจัดการพื้นที่ในระยะยาว
  4. เพื่อส่งเสริมการจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง และนำไปใช้ในการจัดการแม่น้ำโขงต่อไป
 

พื้นที่ดำเนินงาน

            พื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง อำเภอบึงโขงหลง และอำเภอเซกา จังหวัดบึงกาฬ
 

ระยะเวลาดำเนินโครงการ

            เดือนกรกฎาคม 2551 ถึงเดือนมิถุนายน 2554 รวม 3 ปี
 

กิจกรรมหลัก

  1. การจัดทำศูนย์ข้อมูลพื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง
  2. จัดทำเส้นทางศึกษาธรรมชาติเพื่อเรียนรู้ระบบนิเวศบึงโขงหลง
  3. พัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นร่วมกับสถานศึกษาในพื้นที่
  4. การพัฒนาเสริมสร้างศักยภาพการบริหารจัดการพื้นที่ให้กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
  5. จัดกิจกรรมวันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก
  6. การศึกษาวิจัยผลกระทบและปัจจัยคุกคามพื้นที่
  7. ส่งเสริมกิจกรรมเกษตรยั่งยืน
  8. จัดทำแผนยุทธศาสตร์การจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง
  9. การจัดทำและปรับปรุงเวปไซต์เพื่อนำเสนอความก้าวหน้ากิจกรรมโครงการ

ผลการดำเนินงาน

  1. การจัดทำศูนย์ข้อมูลและนิทรรศการพื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง จำนวน 1 แห่ง
  2. จัดทำเส้นทางศึกษาธรรมชาติ พร้อมระบบสื่อความหมาย ระยะทาง 1.4 กม. เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ระบบนิเวศบึงโขงหลง
  3. พัฒนาระบบการสื่อการเรียนร่วมกับโรงเรียนระดับประถมศึกษา 6 แห่ง และระดับมัธยมศึกษา 2 แห่
  4. พัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นร่วมกับสถานศึกษาในพื้นที่ จำนวน 18 หลักสูตรการเรียนรู้
  5. จัดหลักสูตรการฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างศักยภาพการจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำให้กับตัวแทนชุมชน อปท. เจ้าหน้าที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าบึงโขงหลง จำนวน 1 ครั้ง และอบรมการทำหลักสูตรท้องถิ่นให้กับคณะครูและเจ้าหน้าที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าบึงโขงหลง
  6. จัดกิจกรรมวันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก จำนวน 2 ครั้ง
  7. ดำเนินการศึกษาวิจัยและติดตามการประเมินทรัพยากรประมงร่วมกับชุมชน
  8. ส่งเสริมและสนับสนุนกลุ่มผลิตปุ๋ยอินทรีย์ใน 6 หมู่บ้าน
  9. จัดทำแผนยุทธศาสตร์การจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง 5 ปี (พ.ศ.2553-2557)
  10. จัดทำเวปไซต์เพื่อเป็นแหล่งนำเสนอข้อมูลบึงโขงหลงและความก้าวหน้ากิจกรรมโครงการฯ (www.wetlandnongkhai.com)
  11. แลกเปลี่ยนบทเรียนในพื้นที่ในการประชุมสัมมนาระดับนานาชาติ
 
	© Nicolas Axelrod / WWF-Greater Mekong
พื้นที่ชุ่มน้ำบึงโขงหลง
© Nicolas Axelrod / WWF-Greater Mekong
 
	© Chaiya Peng-un/WWF-Thailand
จัดกิจกรรมวันพื้นที่ชุ่มน้ำโลก (World Wetlands Day)
© Chaiya Peng-un/WWF-Thailand
 
	© Chaiya Peng-un/WWF-Thailand
กลุ่มชาวประมงร่วมเก็บข้อมูลเพื่อติดตามความเปลี่ยนแปลงของปริมาณปลาในพื้นที่
© Chaiya Peng-un/WWF-Thailand
 
	© WWF-Thailand
ปลาบู่กุดทิง…พบในบึงโขงหลงและกุดทิง เป็นปลาเฉพาะถิ่นในภูมิภาคลุ่มน้ำโขง
© WWF-Thailand